Oncologie deel 2 – Hemangiosarcoma

Wat volgt zijn algemene richtlijnen. We willen echter graag benadrukken dat oncologie een breed vakgebied is en dat er veel ‘uitzonderingen op de regel’ zijn. Het is bijgevolg onmogelijk om alles in detail in een enkele Vet Info op te nemen. Voor wie verdere vragen heeft, raden we aan om te luisteren naar de podcast met Evi Pecceu of om een van onze oncologie bijscholingen te volgen (zie verder). Indien je vragen hebt, mag je deze ook altijd sturen naar info@onlinevettraining.be.

Waar kan hemangiosarcoma voorkomen en welke locaties hebben de beste/slechtste prognose?

De meest voorkomende locaties zijn de lever, milt en het rechter hartoortje, maar ze kunnen ook op andere locaties gezien worden zoals bv. in het bot, de spieren, de nieren en de huid.

Over het algemeen is het een heel agressieve tumor met een snelle ontwikkeling van metastases naar de longen, lever en milt. Ze kunnen ook metastaseren naar de hersenen en het is de meest voorkomende metastatische hersentumor bij honden. Een uitzondering is wanneer de primaire tumor zich op de huid bevindt (dermale tumor), bv. bij dieren die vaak zonnebaden in regio’s met weinig beharing. Wanneer er geen infiltratie is van de onderliggende subcutis dan kan een hele goeie lange termijn prognose gezien worden na chirurgische excisie.

Kan echografie bij een miltmassa het onderscheid maken tussen neoplasie en niet neoplasie?

Je kan een hemangiosarcoma verdenken indien een hond presenteert met een bloedende miltmassa zonder anamnese van een trauma. Maar, lang niet alle miltmassa’s zijn tumoren, en ook al zijn bloedende miltmassa’s vaker hemangiosarcoma’s, toch zijn er ook andere tumoren of niet neoplastische differentiaal diagnoses. Je kan het verschil tussen neoplasie en niet neoplasie of tussen hemangiosarcoma  en andere tumoren niet accuraat bepalen met echografie en verdere diagnostiek is noodzakelijk.

Is cytologie nuttig wanneer ik met echo een miltmassa vind?

Cytologie is in de meeste gevallen niet aan te raden, omwille van de kans van ruptuur bij gecaviteerde miltmassa’s. Bovenop het risico van bloeding, is er sowieso weinig kans om tumorcellen op te sporen met behulp van cytologie en in de meeste gevallen vind je enkel bloed op de slides. Histopathologie na splenectomie is daarom noodzakelijk.

Welke stagering is aangeraden bij dieren die je verdenkt/diagnosticeert met een inwendig hemangiosarcoma?

• Radiografie van de thorax; indien longmetastasen de beslissing van de eigenaars voor chirurgie zou beïnvloeden.
• Echografie van het abdomen om de rest van het abdomen en de lever te bekijken. Indien er een nodules of massa’s in de lever gezien wordt, wordt vaak de conclusie getrokken dat er reeds systemische metastases zijn. In een recente studie werd echter aangetoond dat dit niet klopt in 50% van de gevallen. Het is dus aangeraden om tijdens exploratieve laparatomie niet enkel de milt te verwijderen maar ook biopten te nemen van de lever en eventuele andere nodules voor het bevestigen van de diagnose en het bepalen van de prognose.
• Echocardiografie wordt soms uitgevoerd om metastasen naar het rechter hartoortje uit te sluiten, maar aangezien de literatuur aantoont dat deze eigenlijk moeilijk te detecteren zijn indien er geen pericardiale effusie is, is mijn persoonlijke aanpak om enkel echocardiografie uit te voeren indien er een verdenking is van pericardiale effusie gebaseerd op lichamelijk onderzoek.

Wat zijn de behandelopties NA splenectomie voor honden met een hemangiosarcoma in de milt?

• Chemotherapie met doxorubicine een maal om de drie weken voor 4 keer; op voorwaarde dat er geen metastases zichtbaar zijn bij de start van therapie en op het moment van de 4^e dosis.
• Een andere optie is metronomische chemotherapie met bv. cyclophosphamide en NSAIDS. Hierbij wordt orale medicatie thuis toegediend door de eigenaar zolang de tumor niet verder spreidt en de hond het goed doet. Er is minder literatuur, maar deze behandeling kan ook de levensduur verlengen net zoals doxorubicine.

Is Yunnan Baiyou nuttig in de behandeling van hemangiosarcoma?

Er werd een studie gepubliceerd waarbij Yunnan Baiyou de overlevingstijd niet kon verlengen. Ook Coriolus Versicolor (een soort medische paddenstoel) kon in een recent gepubliceerde studie de levensduur niet verlengen. 

Wat is de levensverwachting in geval van een hemangiosarcoma?

Indien er reeds systemische metastases zijn dan is de gemiddelde levensverwachting dagen tot weken.

Indien er geen detecteerbare metastasen zijn op het moment van chirurgie dan is de mediane overlevingstijd (MST):

• 3 maanden met splenectomie alleen.
• Indien er adjuvante chemotherapie gekozen wordt na de chirurgie dan verlengt dit de mediane overlevingstijd tot 6 maanden.
• Indien de milttumor nog niet gebloed heeft voor de chirurgie, dan is er een betere prognose van 12 maanden met splenectomie en chemotherapie. Dit is een goeie reden om een miltmassa te verwijderen indien deze incidenteel opgemerkt wordt.